ออกซิเจน(O₂) นั้นสำคัญไฉน

โดย 302  (11/7/2548)   แก้ไข aquamedical (20/2/2552)

       ในตู้ปลาสิ่งมีชีวิตทุกชนิดใช้ออกซิเจนในการหายใจแทบทั้งสิ้น อาจจะมีเพียงแบคทีเรียบางกลุ่มเท่านั้นที่ไม่ได้ใช้แต่ก็เป็นส่วนที่น้อยมาก ดังนั้นการสร้างหรือทำให้ออกซิเจนในตู้ปลามีอยู่ในระดับสูงไว้ก่อนจะเป็นการดี เพราะจะทำให้ระบบกรองทำงานได้เต็มที่ คุณภาพน้ำดีขึ้น และสัตว์น้ำที่เลี้ยงไว้ก็มีสุขภาพแข็งแรง ลองนึกถึงเวลาที่เราได้สูดอากาศบริสุทธิ์บ้างซิครับ นั่นล่ะปลาเองก็น่าจะรู้สึกเช่นนั้นด้วย ตอนนี้ขอบรรยายสรรพคุณ ของออกซิเจนก่อนนะว่ามีอะไรบ้าง

1. เป็นก๊าซที่ใช้ในการหายใจของสิ่งมีชีวิต (ก็พึ่งบอกไปอ่ะ)

2. ผลทางอ้อม ช่วยออกซิไดซ์ (ปฏิกริยาการย่อยสลายหรือทำลายด้วยออกซิเจน) สารอินทรีย์หลายๆ ตัวในน้ำที่เลี้ยงปลา ย่อยสลายสารน่ะ แต่ไม่มากหรอก มีแค่บางตัวเท่านั้นที่ไวต่อออกซิเจนนอกนั้นแทบไม่เป็นผลเท่าไหร่ แต่ที่น่าสนใจคือสารบางอย่างเมื่ออยู่ในสภาพไม่มีออกซิเจนหรือมีน้อยก็จะแสดงความเป็นพิษออกมาทีเดียว

3. ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้กับแบคทีเรียดีๆ ในตู้ในการกำจัดของเสีย และข่ม แบคทีเรียที่ไม่ดีทั้งหลายอีกทั้งแบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจนหลายๆตัวที่มักก่อโรคได้ก็จะโดนออกซิเจนเองต่อต้านการเจริญเติบโตด้วย

4. ช่วยในระบบการสะเทินกรดของน้ำ (pH buffer) ทำให้คุณภาพของน้ำอยู่ในระดับที่ควรจะเป็นขึ้นกับสิ่งแวดล้อมอื่นๆภายในตู้ด้วย

5. ลดการละลายของก๊าซบางตัวในน้ำทำให้ในน้ำมีสมดุลย์ของอิออน (ปลาสดชื่นแบบ ใกล้ชิด)

6. อื่นๆ อีกเยอะแต่ไม่ค่อยเกี่ยวซักเท่าไหร่ เช่น ช่วยในการนำพาธาตุบางอย่างละลายลงสู่น้ำ หรืออกจากน้ำได้ แผลบนตัวปลาหายได้ง่ายขึ้น ลดการติดเชื้อได้บ้างเล็กน้อย ฯลฯ

     โดยปกติน้ำธรรมดา ก็มีอยู่แล้ว แต่อาจจะไม่พอให้ปลาหายใจ ยิ่งเลี้ยงแน่นก็ยิ่งไม่พอ ลองนึกถึงเวลาไฟดับดูซิครับ ปลาในตู้ที่เลี้ยงแน่นมากจะเกิดอาการลอยหัวที่ผิวน้ำเร็วกว่าปลาที่เลี้ยงไม่แน่น หรือเลี้ยงตัวเดียว นั่นเป็นเพราะมีการใช้ออกซิเจนในน้ำสูงกว่ามากครับ วิธีการทำให้น้ำในตู้ปลาหรือบ่อปลาของเรามีออกซิเจนสูงขึ้นก็ไม่ยากครับ

       1. กลวิธี : ใช้แอร์ปั๊มครับ ตรงตัวที่สุด ไม่ว่าอะไรก็ตามที่ทำให้น้ำ กระเพื่อม กระฉอก กระเด็น กระเซ็น ได้ทั้งนั้นครั้ง เช่น ทำฟองในน้ำ, ทำให้น้ำไหลตามราง, ผ่านไบโอบอล(ต้องไม่จมน้ำนะ), ขนาดปลาว่ายน้ำก็ยังเกิดเลย (แต่น้อยมากไม่พอยาไส้) , หรือแม้แต่ เราเอามือไปกวนน้ำเล่น ก็ช่วยได้ครับแต่ไม่แนะนำเพราะว่าปลาคงจะรู้สึกเหมือนมีแก้งแว๊นมาวนเวียนรอบๆตัว ระบบการกรองหลายๆ แบบก็มีการเติมออกซิเจนไปในตัว เช่นระบบ wet/dry หรือ dry filter, air lift filter เป็นต้น และสำหรับบ่อเลี้ยงปลาการทำน้ำพุ น้ำตกสามารถเพิ่มออกซิเจนได้อย่างมากทีเดียว บ้างก็ใช้ลักษณะ spey bar ช่วย

     ฝนที่ตกลงมาก็มีออกซิเจนอยู่สูงแต่ก็มีก๊าซ และสารอื่นๆปนอยู่ด้วย ถ้ารับเข้าบ่อโดยตรงก็คงต้องระวังกันหน่อย ขึ้นกับที่ตั้งของบ่อ แต่น้ำฝนที่ไหลลงมาจากหลังคาไม่ควรอย่างยิ่งที่จะนำมาเลี้ยงปลาหรือให้ไหลลงบ่อ มีอีกอย่างคือ แสง UV โดยแสงชนิดนี้จะมีพลังงานสูงและสามารถแตกตัวน้ำให้กลายเป็น ไฮโดรเจนกับ ออกซิเจนได้ แต่ก็ไม่มากนะ อาจจะเกิดขึ้นในกระบอก UV ที่ใช้ร่วมในระบบกรองได้ แต่ก็น้อยมากครับ ไปหวังพึ่งไม่ได้เลย แค่รู้กันไว้บ้างก็พอ

        3. ชีววิธี : ใช้พืชครับ ไม้น้ำเป็นแหล่งให้ออกซิเจนที่ให้ความสวยงามด้วย ตะไคร่น้ำ ก็เช่นกัน หรือแม้แต่น้ำเขียวๆที่เราไม่ค่อยจะชอบซักเท่าไหร่ แต่ขอบอกก่อนนะครับ ว่า จะช่วยเพิ่มออกซิเจนได้ ก็ต่อเมื่อยังมีแสงอยู่ที่ตู้ปลา เพราะมืดเมื่อไหร่ ก็หนาวได้ครับ เพราะเขาจะแย่งออกซิเจนได้เก่งกว่าปลาซะอีก โดยปกติการจะให้พืชน้ำช่วยสร้างออกซิเจนให้กับระบบของเรานั้น พืชจะต้องมีการสังเคราะห์แสงที่เพียงพอไม่เช่นนั้นปริมาณออกซิเจนที่ได้อาจจะไม่พอใช้

       แฮะๆ รู้วิธีทำแล้ว ก็ต้องรู้ด้วยว่าทำไมถึงเป็นเช่นนั้น จะกล่าวแค่ของ กลวิธีเท่านั้นนะครับ เพราะเป็นลักษณะที่พบเห็นได้ทั่วไป

ฟองอากาศ มีหน้าที่สำคัญในการเพิ่มออกซิเจนเพราะ เป็นการ "เพิ่มพื้นที่ผิวให้กับน้ำ" ไงครับ เหมือนกับการเพิ่มพื้นที่ผิวในวัสดุกรองที่ให้แบคทีเรียอยู่นั่นแหละครับ

ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการแลกเปลี่ยนออกซิเจนจากอากาศลงในน้ำนั้นก็คือ

1. ปริมาณฟองอากาศที่เกิดจากกระบวนการกลวิธี ยิ่งมากยิ่งดี

2. ขนาดฟองอากาศที่เกิดจากกระบวนการกลวิธี ยิ่งฟองละเอียด ยิ่งฟองเล็กมาก ก็ยิ่งดี (พื้นที่ผิวมาก)

3. ระยะเวลาที่ฟองอากาศอยู่ในน้ำครับ ฟองอากาศยิ่งอยู่ในน้ำได้นานเท่าไหร่ก็ยิ่งเพิ่มออกซิเจนให้กับน้ำได้มากเท่านั้น

3 ข้อที่ผ่านมาจะเห็นได้ว่า เกี่ยวข้องกับระบบกรอง แอร์ปั้ม ชนิด และตำแหน่งที่ตั้งของหัวทรายทั้งนั้น

4. อุณหภูมิ อันนี้สำคัญ อุณหภูมิเย็น ออกซิเจนละลายมาก อุณหภูมิร้อน ออกซิเจนละลายน้อย การติดฮีตเตอร์จึงควรสนใจบ้าง และอุณหภูมิที่เย็นหรือร้อนเกินไปก็มีผลต่อปลาโดยตรงนะจ๊ะ

5. สารต่างๆที่ละลายอยู่ในน้ำ ทั้งน้ำยาต่างๆ เช่น ยาปรับน้ำใส ,มาลาไครท์กรีน เป็นต้น ยาปฏิชีวนะ สารอินทรีย์ต่างๆ (ของเสีย) และที่สำคัญ และหลายๆ คนอาจจะยังไม่รู้ตัว คือการเติมเกลือ เติมได้ครับไม่เป็นไร เติมมากน้อยไม่เป็นไร แต่หากปลาป่วยอยู่ เขาต้องการออกซิเจนจำนวนมากมารักษาตัว การเติมเกลือจะทำให้ออกซิเจนลดลงครับ ยิ่งเติมมากก็ยิ่งลดลง แต่ก็ไม่ใช่ว่าไม่ใส่เลย ควรใส่แต่พอดีๆ

........ก่อนหน้า

หน้าหลัก / ผลิตภัณฑ์ / สั่งสินค้า / บทความ

© Copyright 2007-2010 AQUA MEDICAL. All right reserved.

บทความและเนื้อหาทั้งหมดในเวบไซด์นี้สงวนลิขสิทธิ์โดย AQUA MEDICAL ห้ามนำไปเผยแพร่ที่อื่นใด หรือทำการคัดลอกเพื่อผลประโยชน์อื่นใด โดยมิได้รับอนุญาตจากทางเราก่อน